MF opublikowało objaśnienia podatkowe dot. podatku u źródła!

Adam Wnuk

Po 6 latach od dużej nowelizacji przepisów i 2 nieudanych projektach objaśnień Ministerstwo Finansów opublikowało wreszcie finalną wersję objaśnień podatkowych dot. stosowania klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła (WHT).

Przedsiębiorcy od dawna apelowali o wydanie wyjaśnień w tym zakresie. Z tego względu publikację należy ocenić pozytywnie – powinna ona ograniczyć poziom niepewności przy rozliczaniu WHT.

Korzystne wnioski dla przedsiębiorców płynące z objaśnień:

• Możliwość ustalania wymogów preferencyjnego opodatkowania WHT w oparciu o certyfikat rezydencji i oświadczenie zagranicznego podatnika – w przypadku płatności do podmiotów niepowiązanych.
• Brak obowiązku weryfikacji statusu rzeczywistego właściciela przy płatnościach innych niż pasywne (np. za usługi niematerialne: reklamowe, doradcze).
• Dopuszczenie dzielenia się substancją majątkowo‑osobową w ramach UE (na potrzeby oceny prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej).
• Akceptacja stosowania koncepcji look‑through approach (LTA).

W wielu kwestiach informacje zawarte w objaśnieniach nie są jednak tak pozytywne. Ministerstwo Finansów przyjęło zdecydowanie surowe podejście do płatności pasywnych (dywidend, odsetek i należności licencyjnych) na rzecz podmiotów powiązanych. W objaśnieniach wskazano m.in.:

• „konieczne jest zbadanie wszelkich okoliczności skutkujących kwalifikacją danego podmiotu jako rzeczywistego właściciela. W przypadku wypłaty do podmiotu powiązanego nie jest więc wystarczające uzyskanie oświadczeń i certyfikatów. Konieczna jest weryfikacja innych dostępnych dokumentów”;
• „płatnik każdorazowo zobowiązany jest do weryfikacji czy dany podmiot faktycznie nim jest [tj. rzeczywistym właścicielem] (…). Zachodzi tu więc konieczność przeprowadzenia określonego rodzaju postępowania wyjaśniającego, którego treścią będzie nie tylko ustalenie faktów i ich ocena, lecz również dokonanie ich oceny prawnej”;
• „odpowiedzialność płatnika nie może być wyłączona ani ograniczona ze względu na winę podatnika, jeżeli płatnik i podatnik byli podmiotami powiązanymi”;
• „niezależnie od wypłacanej kwoty (i ewentualnego złożenia oświadczenia), w każdym przypadku płatności biernych do podmiotów powiązanych weryfikacja warunków zastosowania preferencyjnej stawki, zwolnienia lub niepobrania podatku dokonana z należytą starannością musi prowadzić do „nieposiadania wiedzy uzasadniającej przypuszczenie, że istnieją okoliczności wykluczające możliwość” ich zastosowania”.

Mimo wydania objaśnień WHT prawdopodobnie pozostanie więc jednym z najbardziej problematycznych obszarów podatkowych.