Michał Wykurz

Sposób oznaczania WNT oraz importu usług znacznikami BFK i DI w nowych plikach JPK_V7(3) nie wynika wprost z przepisów i – co istotne – kwestia ta nie została do tej pory rozstrzygnięta w „oficjalnych” dokumentach i kanałach komunikacyjnych stosowanych przez administrację skarbową.

To niechlubny przykład szerszego problemu interpretacyjnego i chaosu informacyjnego, który towarzyszy wejściu w życie zmian związanych z KSeF oraz nową wersją JPK_V7. 

1. Oznaczenia BFK oraz DI – wnioski z broszury MF dotyczącej JPK_V7(3)

Z regulacji podatkowych oraz materiałów opublikowanych przez Ministerstwo Finansów (w tym przede wszystkim z broszury informacyjnej dot. struktury JPK_V7(3)) wynika, że oznaczenia BFK i DI mają charakter techniczno-ewidencyjny i służą przede wszystkim rozróżnieniu rodzaju dokumentu będącego podstawą ujęcia transakcji.

W szczególności:

Po stronie VAT należnego:

• oznaczenie BFK stosuje się do sprzedaży udokumentowanej fakturą elektroniczną lub papierową funkcjonującą poza KSeF (tj. fakturą „klasyczną”, która nie została wystawiona w KSeF),
• oznaczenie DI stosuje się do zdarzeń ujmowanych na podstawie dokumentów innych niż faktura (szczególności dokumentów wewnętrznych lub zbiorczych), których nie oznacza się za pomocą OFF i BFK. DI należy także stosować przejściowo do zdarzeń ujmowanych na podstawie faktur wystawionych w trybach offline24 i niedostępności KSeF, które na moment złożenia pliku JPK_V7 nie mają numeru KSeF-ID.

Po stronie VAT naliczonego:

• analogicznie, oznaczenie BFK odnosi się do odliczenia podatku wynikającego z faktur elektronicznych lub papierowych wystawionych poza KSeF,
• natomiast DI stosuje się do wszystkich przypadków dokumentów nieposiadających KSeF-ID, których nie można oznaczyć za pomocą OFF i BFK.

Zatem moim zdaniem konstrukcja ww. oznaczeń nie odnosi się bezpośrednio do rodzaju transakcji (np. krajowa lub zagraniczna), lecz do charakteru dokumentu będącego podstawą rozliczenia. Niezależnie od powyższego, w praktyce gospodarczej pojawiły się dwa przeciwstawne poglądy dotyczące oznaczania WNT i importu usług w nowych plikach JPK_V7.

2. WNT i import usług – oznaczanie za pomocą DI (także w przypadkach, gdy dysponujemy fakturą od zagranicznego kontrahenta)

W niektórych materiałach prasowych i publikacjach online pojawił się pogląd, zgodnie z którym w przypadku WNT oraz importu usług należałoby stosować oznaczenie DI, nawet jeśli polski podatnik (nabywca) dysponuje fakturą wystawioną przez kontrahenta zagranicznego. Takie stanowisko prezentują również niektórzy pracownicy infolinii Krajowej Informacji Skarbowej.

Argumentacja w tym podejściu opiera się głównie na następujących założeniach:

• Ustawa o VAT zawiera własną definicję „faktury”, odwołującą się do elementów wskazanych w tej ustawie oraz jej przepisach wykonawczych.
• Dokumenty wystawiane przez kontrahentów zagranicznych nie są wystawiane na podstawie polskich przepisów i co do zasady nie odpowiadają ww. definicji.
• W konsekwencji – dla celów polskiej ewidencji VAT – dokumenty wystawiane przez zagraniczne podmioty nie powinny być traktowane jako „faktury”, lecz jako dokumenty pomocnicze do rozliczenia podatku (co miałoby uzasadniać oznaczenie DI).

Wobec powyższego, w plikach JPK_V7 za luty 2026 r. część podatników zastosowała opisane wyżej stanowisko.

3. WNT i import usług – oznaczanie za pomocą BFK (w przypadkach, gdy dysponujemy fakturą od zagranicznego kontrahenta)

W mojej ocenie bardziej zasadne – zarówno systemowo, jak i w praktyce – wydaje się podejście, zgodnie z którym:

• Jeżeli podatnik posiada fakturę od kontrahenta zagranicznego – transakcję należy oznaczyć za pomocą BFK.
• Jeżeli brak jest faktury i rozliczenie następuje na podstawie dokumentu wewnętrznego – transakcję należy oznaczyć za pomocą DI oraz dodatkowo WEW.

Za takim podejściem moim zdaniem przemawiają następujące okoliczności:

• W ustawie o VAT prawodawca posługuje się pojęciem „faktury” również w odniesieniu do transakcji zagranicznych – przykładowo w art. 20 ust. 5 ustawy o VAT (uzależniając moment powstania obowiązku podatkowego przy WNT od daty wystawienia „faktury” przez kontrahenta zagranicznego), mimo że dokument ten nie musi spełniać wszystkich wymogów definicyjnych przewidzianych dla „polskiej” faktury. W mojej opinii oznacza to, że pojęcie „faktury” w praktyce systemu VAT ma szersze znaczenie i obejmuje również dokumenty wystawiane przez kontrahentów zagranicznych.
• Regulacje podatkowe i opublikowane przez władze skarbowe materiały dot. JPK_V7(3) nie uzależniają stosowania oznaczeń BFK i DI od tego, czy faktura jest wystawiana przez podmiot zagraniczny, czy też krajowy. Decydujący jest charakter dokumentu, na podstawie którego transakcja jest ujmowana w pliku JPK.

Opisane wyżej stanowisko zostało potwierdzone w odpowiedzi Ministerstwa Finansów z 19 marca 2026 r. udzielonej redakcji Dziennika Gazety Prawnej i opublikowanej w artykule z 20 marca 2026 pt. Jak stosować nowe znaczniki w JPK_VAT? Mamy wyjaśnienia Ministerstwa Finansów.

4. Podsumowanie i rekomendacje

Wobec powyższego najbardziej właściwe wydaje się przyjęcie następującego podejścia:

• WNT / import usług z fakturą wystawioną przez zagranicznego kontrahenta → oznaczenie BFK (zarówno po stronie VAT należnego, jak i naliczonego),
• WNT / import usług bez faktury, rozliczany dokumentem wewnętrznym → oznaczenie DI + WEW (zarówno po stronie VAT należnego, jak i naliczonego).

Końcowo zwracam uwagę, że ww. kwestia nie została jednoznacznie uregulowana ani potwierdzona przez władze skarbowe w „oficjalnym” dokumencie. Nie można zatem zupełnie wykluczyć, że w trakcie weryfikacji pliku JPK Państwa Spółki urząd skarbowy zajmie przeciwne stanowisko. Wydaje się jednak, że w takim przypadku w praktyce nie powinno dojść do pojawienia się niekorzystnych konsekwencji podatkowych – w tym do nałożenia na podatnika kary administracyjnej 500 zł za każdy taki błąd.

Po pierwsze w ww. okolicznościach trudno jednoznacznie uznać takie działanie za „błąd” – skoro brak jest jednoznacznych wytycznych działania. Przede wszystkim jednak ww. kara ma dotyczyć jedynie przypadków, w których błędy „uniemożliwiają przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości transakcji” – co naszym zdaniem nie nastąpi w razie „nieprawidłowego” zastosowania oznaczenia BFK/DI. Co więcej, kara ta nie może być stosowana, jeżeli podatnik należycie wyjaśni swoje stanowisko lub skoryguje plik JPK_V7 zgodnie z żądaniem organu, w ciągu 14 dni od otrzymania wezwania. Zatem nawet w razie sporu ww. kwestii, można próbować wyjaśnić tę sprawę lub po prostu skorygować plik JPK zgodnie z oczekiwaniem organu.

UWAGA: Wpis został przygotowany 31 marca 2026 r. Zawarte w nim wnioski mogą ulec zmianie, jeżeli władze skarbowe jednoznacznie wskażą prawidłowy ich zdaniem sposób oznaczania WNT i importu usług (np. w komunikacie na stronie internetowej MF lub w objaśnieniach podatkowych).